pianostickers 0

Noten lezen op de piano

Welke noot op de notenbalk hoort bij welke toets? De twee sleutels, de lijnen met hun letters en een paar ezelsbruggetjes.

CDEFGABCDEFGABC
Elke noot op de balk staat recht boven zijn toets: links de fa-sleutel, vanaf de middelste C de sol-sleutel.

Bladmuziek voor piano staat op twee notenbalken boven elkaar. De bovenste heeft een sol-sleutel (G-sleutel) en is meestal voor je rechterhand. De onderste heeft een fa-sleutel (F-sleutel) en is meestal voor je linkerhand. Elke balk heeft vijf lijnen; een noot staat op een lijn of in de ruimte ertussen.

De sol-sleutel: rechterhand

De krul van de sol-sleutel draait om de tweede lijn van onderen. Die lijn is de G, vlak boven de middelste C. De lijnen zijn van onder naar boven E G B D F, de ruimtes ertussen F A C E.

De fa-sleutel: linkerhand

De twee puntjes van de fa-sleutel staan om de vierde lijn van onderen. Die lijn is de F, vlak onder de middelste C. De lijnen zijn van onder naar boven G B D F A, de ruimtes A C E G.

De middelste C

De middelste C staat op een eigen kort lijntje, een hulplijn, tussen de twee balken in. Onder de sol-sleutel hangt hij eronder, boven de fa-sleutel staat hij erboven. Het is dezelfde toets. Zo vind je de middelste C.

Ezelsbruggetjes

Veel pianisten onthouden de lijnen van de sol-sleutel met het Engelse zinnetje Every Good Boy Does Fine (E G B D F) en de ruimtes met het woord FACE. Voor de fa-sleutel: Good Boys Do Fine Always voor de lijnen (G B D F A) en All Cows Eat Grass voor de ruimtes (A C E G).

Oefenen

Begin met de noten rond de middelste C: vijf noten omhoog met je rechterhand (C D E F G) en vijf omlaag met je linkerhand. Leg de notenbalk naast je toetsen, dan zie je bij elke noot meteen welke toets erbij hoort. Dat kan met onze gratis notenposter of met een notenbalkstrook achter je toetsen.

Notenposter: de noten van C3 tot C5 op de notenbalk, elk recht boven zijn pianotoets, met letters
De gratis notenposter: elke noot recht boven zijn toets, met de letter erbij.

Vragen

Welke hand speelt welke notenbalk?

Meestal speelt je rechterhand de bovenste balk (sol-sleutel) en je linkerhand de onderste (fa-sleutel). Soms wisselt dat in een stuk; dat staat dan in de bladmuziek.

Wat is een hulplijn?

Een kort lijntje boven of onder de notenbalk voor noten die er net buiten vallen. De middelste C staat op zo'n hulplijn.

Wat is de notenbalkstrook?

Een strook die je achter de toetsen legt. Boven elke witte toets staat de noot op de notenbalk: de lage noten in de fa-sleutel, vanaf de middelste C in de sol-sleutel. Zo zie je meteen welke noot uit je bladmuziek bij welke toets hoort. Je kent het misschien als toetsenwijzer.